Hầu hết cảm biến, màn hình, module truyền thông nói chuyện với ESP32 qua một trong ba giao tiếp nối tiếp: UART, I2C hoặc SPI. ESP32 có lợi thế lớn: nhờ GPIO matrix, gần như mọi ngoại vi có thể gán ra (hầu hết) chân bất kỳ.

Sau bài này bạn sẽ:
  • Đấu nối và lập trình UART, I2C, SPI trên ESP32.
  • Biết chân mặc định và cách đổi chân.
  • Chọn giao tiếp phù hợp theo thiết bị, tốc độ, khoảng cách.

1. Tổng quan

Hình 1. Đấu nối UART, I2C và SPI với chân mặc định của Arduino Core ESP32.
Hình 1. Đấu nối UART, I2C và SPI với chân mặc định của Arduino Core ESP32.
UARTI2CSPI
Số dây2 (TX, RX) + GND2 (SDA, SCL) + GND3 + 1 CS mỗi thiết bị
Số thiết bị1–1 (RS485: nhiều, có giao thức Modbus)Nhiều, theo địa chỉ 7-bitNhiều, mỗi cái một chân CS
Tốc độ điển hình9600 – 1 Mbaud100 / 400 kHz1 – 80 MHz
Khoảng cáchTTL: < 1–2 m; RS485: tới ~1200 mTrong board, < 1 mTrong board, vài chục cm
Số bộ trên ESP323 (UART0 dùng cho USB/Serial)22 dùng được (HSPI, VSPI)

2. UART

// Đọc câu NMEA từ module GPS (9600 baud) qua UART2: RX = GPIO16, TX = GPIO17
void setup() {
  Serial.begin(115200);
  Serial2.begin(9600, SERIAL_8N1, 16, 17);    // baud, khung, RX, TX
}

void loop() {
  static String line;
  while (Serial2.available()) {
    char c = (char)Serial2.read();
    if (c == '\n') {
      if (line.startsWith("$GPGGA") || line.startsWith("$GNGGA")) {
        Serial.println(line);                // câu vị trí
      }
      line = "";
    } else if (c != '\r' && line.length() < 120) {
      line += c;
    }
  }
}

Kết nối thiết bị công nghiệp: dùng module RS485 (MAX3485 – loại 3,3 V) và thư viện Modbus RTU; truyền xa, chống nhiễu tốt nhờ tín hiệu vi sai.

3. I2C

#include <Wire.h>

void setup() {
  Serial.begin(115200);
  Wire.begin(21, 22);          // SDA, SCL (có thể chọn chân khác)
  Wire.setClock(400000);       // 400 kHz nếu mọi thiết bị hỗ trợ
  Serial.println("Quet bus I2C...");
  for (uint8_t addr = 1; addr < 127; addr++) {
    Wire.beginTransmission(addr);
    if (Wire.endTransmission() == 0) {
      Serial.printf("Thiet bi tai 0x%02X\n", addr);
    }
  }
}

void loop() {}
  • Bus I2C cần điện trở pull-up (thường 4,7 kΩ lên 3,3 V); nhiều module đã có sẵn – quá nhiều module song song làm pull-up tổng quá nhỏ.
  • Hai thiết bị cùng địa chỉ không thể chung bus (trừ khi đổi địa chỉ bằng chân ADDR) – dùng bus thứ hai (Wire1) hoặc bộ chuyển kênh TCA9548A.
  • Module cảm biến 5 V có pull-up lên 5 V: phải dùng mạch chuyển mức.

4. SPI

#include <SPI.h>

const int CS = 5;

uint8_t readRegister(uint8_t reg) {
  SPI.beginTransaction(SPISettings(1000000, MSBFIRST, SPI_MODE0));   // 1 MHz, mode 0
  digitalWrite(CS, LOW);
  SPI.transfer(reg | 0x80);         // nhiều cảm biến: bit 7 = 1 nghĩa là đọc
  uint8_t v = SPI.transfer(0x00);
  digitalWrite(CS, HIGH);
  SPI.endTransaction();
  return v;
}

void setup() {
  Serial.begin(115200);
  pinMode(CS, OUTPUT);
  digitalWrite(CS, HIGH);
  SPI.begin(18, 19, 23, CS);        // SCK, MISO, MOSI, SS
  Serial.printf("WHO_AM_I = 0x%02X\n", readRegister(0x0F));
}

void loop() {}

Kiểm tra datasheet thiết bị: chế độ SPI (0–3), thứ tự bit, tốc độ tối đa. ESP32 chạy SPI tới 80 MHz khi dùng chân IO_MUX mặc định của VSPI/HSPI; đổi sang chân khác qua GPIO matrix thì giới hạn thấp hơn (khoảng 40 MHz).

5. Chọn giao tiếp nào?

Hình 2. Tốc độ điển hình của từng giao tiếp trên ESP32.
Hình 2. Tốc độ điển hình của từng giao tiếp trên ESP32.
  • Cảm biến chậm, nhiều loại (nhiệt độ, áp suất, IMU, RTC, OLED nhỏ): I2C – ít dây.
  • Dữ liệu nhiều, tốc độ cao (màn hình TFT, thẻ SD, ADC tốc độ cao): SPI.
  • Module có vi xử lý riêng (GPS, SIM 4G, cảm biến bụi, máy đọc mã vạch) và thiết bị công nghiệp (biến tần, đồng hồ điện qua RS485): UART.
  • Khoảng cách xa: RS485 (UART) hoặc CAN (TWAI trên ESP32) – không kéo I2C/SPI ra xa.

6. Lỗi thường gặp

  • Nối TX với TX: phải chéo TX ↔ RX.
  • Quét I2C không thấy thiết bị: sai chân SDA/SCL, thiếu pull-up, thiết bị chưa cấp nguồn, dây quá dài.
  • Dùng chân flash (6–11) hoặc chân chỉ vào (34–39) cho SPI/I2C.
  • Dùng UART0 (GPIO1/3) cho thiết bị ngoài → nhiễu khi nạp code và log khởi động.

Tài liệu tham khảo