Bài đăng kỹ thuật
Triển khai và phân tích hệ thống
Mạng cảm biến không dây Bluetooth Low Energy lập trình bằng Arduino IDE: các node ESP32-C3 phát dữ liệu nhiệt độ/pin trong gói quảng bá (advertising), gateway ESP32 quét liên tục, giải mã và đẩy lên MQTT qua Wi-Fi – không cần ghép nối từng thiết bị.
Khi cần theo dõi nhiệt độ ở hàng chục điểm (phòng lạnh, kho, chuồng trại) mà không muốn kéo dây, BLE là lựa chọn tiết kiệm năng lượng. Kỹ thuật "chỉ quảng bá" (beacon) giúp mỗi node gửi dữ liệu mà không cần kết nối – gateway chỉ việc lắng nghe, nên số node có thể rất lớn.
1. Bài toán thực tế
Arduino Uno/Nano không có Bluetooth. Các module như HC-05 dùng Bluetooth Classic, tốn điện và chỉ kết nối 1–1. Ta cần node chạy pin nhiều tháng và một gateway thu đồng thời nhiều node rồi đưa dữ liệu lên hệ thống giám sát.
2. Mục tiêu dự án
- Node: đo nhiệt độ, đóng gói vào trường manufacturer data, quảng bá vài giây rồi ngủ sâu.
- Gateway: quét BLE liên tục, lọc đúng gói của hệ thống bằng mã công ty + chữ ký.
- Gửi dữ liệu lên MQTT theo chủ đề
techvis/ble/<node>dạng JSON. - Phát hiện node mất tín hiệu và báo pin yếu.
3. Phần cứng sử dụng
| Thiết bị | Thông số chính | Vai trò |
|---|---|---|
| ESP32-C3 SuperMini (node) | BLE 5, deep-sleep ~ µA (tùy board) | Node cảm biến |
| DS18B20 hoặc SHT31 (node) | — | Cảm biến |
| Pin Li-ion 18650 / LiFePO4 | — | Nguồn node |
| ESP32 DevKit (gateway) | Wi-Fi + BLE | Gateway |
| MQTT broker (Mosquitto) | Chạy trên máy tính/Raspberry Pi | Nhận và phân phối dữ liệu |
Mã nguồn dưới đây dùng thư viện BLE có sẵn trong bộ cài ESP32 Arduino core 3.x. Ở core 2.x, một số hàm dùng kiểu std::string thay cho String.
4. Sơ đồ khối và đấu nối

Mỗi node thức dậy mỗi 60 s, đo nhiệt độ, phát quảng bá 2 s rồi ngủ sâu. Gói quảng bá gồm: mã công ty 2 byte (0xFFFF – dành cho thử nghiệm), chữ ký 0x54 0x56 ("TV"), ID node, nhiệt độ ×100 (int16), điện áp pin (mV), bộ đếm. Gateway nhận, kiểm tra chữ ký, bỏ gói trùng bộ đếm và publish lên MQTT.
Bảng tham chiếu
| Byte | Nội dung | Kiểu |
|---|---|---|
| 0–1 | Company ID 0xFFFF (little-endian) | uint16 |
| 2–3 | Chữ ký "TV" | 2 ký tự |
| 4 | ID node | uint8 |
| 5–6 | Nhiệt độ × 100 | int16 |
| 7–8 | Pin (mV) | uint16 |
| 9 | Bộ đếm gói | uint8 |
5. Nguyên lý và thuật toán
Quảng bá thay vì kết nối. Thiết bị BLE phát gói quảng bá trên 3 kênh (37, 38, 39). Gói có tối đa 31 byte dữ liệu, đủ chứa một bản tin cảm biến nhỏ. Gateway quét thụ động cũng nhận được, không cần ghép nối – nên nhiều node có thể dùng chung một gateway.
Khoảng quảng bá và năng lượng. Phát mỗi 100 ms trong 2 s rồi ngủ 58 s giúp gateway gần như chắc chắn bắt được ít nhất một gói mà node vẫn tiết kiệm pin.
Bảo mật. Dữ liệu quảng bá ai cũng nghe được. Với dữ liệu nhạy cảm, mã hóa payload (AES-CCM) bằng khóa chung giữa node và gateway.
6. Chương trình mẫu
Node (ESP32-C3): đóng gói dữ liệu vào manufacturer data, quảng bá rồi ngủ sâu:
#include <BLEDevice.h>
#include <BLEAdvertising.h>
const uint8_t NODE_ID = 3;
RTC_DATA_ATTR uint8_t seq = 0; // giữ qua deep-sleep
void setup() {
int16_t t100 = readTemperatureC() * 100; // hàm đọc cảm biến
uint16_t mv = readBatteryMv();
uint8_t p[10] = {0xFF, 0xFF, 'T', 'V', NODE_ID,
(uint8_t)(t100 & 0xFF), (uint8_t)(t100 >> 8),
(uint8_t)(mv & 0xFF), (uint8_t)(mv >> 8), seq++};
BLEDevice::init("");
BLEAdvertising *adv = BLEDevice::getAdvertising();
BLEAdvertisementData data;
data.setFlags(0x06);
data.setManufacturerData(String((char *)p, sizeof p));
adv->setAdvertisementData(data);
adv->setMinInterval(160); adv->setMaxInterval(160); // 160 × 0,625 ms = 100 ms
adv->start();
delay(2000);
adv->stop();
esp_sleep_enable_timer_wakeup(58ULL * 1000000);
esp_deep_sleep_start();
}
void loop() {}Gateway (ESP32): quét, giải mã và publish MQTT (thư viện PubSubClient):
#include <WiFi.h>
#include <PubSubClient.h>
#include <BLEDevice.h>
#include <BLEScan.h>
WiFiClient net; PubSubClient mqtt(net);
uint8_t lastSeq[256]; unsigned long lastSeen[256];
class CB : public BLEAdvertisedDeviceCallbacks {
void onResult(BLEAdvertisedDevice d) override {
if (!d.haveManufacturerData()) return;
auto m = d.getManufacturerData();
if (m.length() < 10 || (uint8_t)m[0] != 0xFF || (uint8_t)m[1] != 0xFF
|| m[2] != 'T' || m[3] != 'V') return;
uint8_t id = m[4], seq = m[9];
if (lastSeen[id] && lastSeq[id] == seq) return; // gói trùng
lastSeq[id] = seq; lastSeen[id] = millis();
float t = (int16_t)((uint8_t)m[5] | (uint8_t)m[6] << 8) / 100.0;
uint16_t mv = (uint8_t)m[7] | (uint8_t)m[8] << 8;
char topic[32], msg[96];
snprintf(topic, sizeof topic, "techvis/ble/%u", id);
snprintf(msg, sizeof msg, "{\"t\":%.2f,\"bat\":%u,\"rssi\":%d,\"seq\":%u}",
t, mv, d.getRSSI(), seq);
mqtt.publish(topic, msg);
}
};
void setup() {
WiFi.begin("TEN_WIFI", "MAT_KHAU");
while (WiFi.status() != WL_CONNECTED) delay(300);
mqtt.setServer("192.168.1.10", 1883);
BLEDevice::init("");
BLEScan *scan = BLEDevice::getScan();
scan->setAdvertisedDeviceCallbacks(new CB(), true); // nhận cả gói lặp
scan->setActiveScan(false);
scan->setInterval(100); scan->setWindow(99);
}
void loop() {
if (!mqtt.connected()) mqtt.connect("techvis-gw");
mqtt.loop();
BLEDevice::getScan()->start(5, false); // quét 5 s mỗi vòng
BLEDevice::getScan()->clearResults();
}Gateway kiểm tra định kỳ mảng lastSeen: node nào quá 5 phút không thấy sẽ được publish trạng thái offline; pin dưới 3300 mV (Li-ion) publish cảnh báo.
7. Các bước triển khai và kiểm thử
- Dùng ứng dụng nRF Connect trên điện thoại để xem gói quảng bá của node và kiểm tra các byte.
- Chạy gateway, theo dõi MQTT bằng MQTT Explorer hoặc
mosquitto_sub -t techvis/#. - Đặt 5 node ở các vị trí khác nhau, ghi RSSI để xác định tầm phủ thực tế.
- Đo dòng tiêu thụ node bằng đồng hồ µA ở chế độ ngủ để ước lượng tuổi thọ pin.
8. Lỗi thường gặp và cách xử lý
- Gateway không thấy node: node chưa gọi
start(), hoặc payload vượt 31 byte cùng với tên thiết bị. - Wi-Fi hay rớt khi quét BLE: ESP32 dùng chung anten cho Wi-Fi và BLE; giảm cửa sổ quét hoặc dùng ESP32 có PSRAM, cập nhật core mới.
- Node hết pin nhanh: LED nguồn trên board và mạch nạp vẫn tiêu thụ dòng khi ngủ – tháo LED, dùng LDO dòng tĩnh thấp.
9. Hướng mở rộng
- Thêm cảm biến độ ẩm, cửa mở, rung vào cùng định dạng gói.
- Nhiều gateway phủ khu vực rộng, server gộp dữ liệu theo bộ đếm gói.
- Hiển thị dashboard bằng Node-RED hoặc Grafana.